Opera Pałacowa

"W rzeczywistości sztuka odzwierciedla widza, nie życie."


Fundacja Forum Staniszów oraz Hotel Pałac Staniszów

zapraszają


20 września (czwartek), o godz. 19:30

na inaugurację działalności Centrum Sztuki oraz SPA w Staniszowie


Miejsce: założenie pałacowo - parkowe w Staniszowie



Premiera interdyscyplinarnej Opery Pałacowej w reżyserii Marka Janiaka uroczyście zainuguruje działalność Centrum Sztuki oraz SPA w Staniszowie. Najlepsi polscy artyści współcześni - grupa Łódź Kaliska, Jerzy Kosałka, Roman Lipski, Łyżka Czyli Chilli oraz Akademicki Chór Politechniki Wrocławskiej pod dyrekcją Małgorzaty Sapiechy - Muzioł zaanektują całą przestrzeń założenia pałacowo - parkowego w Staniszowie, prezentując swoje instalacje, obrazy, rzeźby, happeningi oraz performance.

 

Marek Janiak (Łódź Kaliska) pisze w libretcie Opery pałacowej: Jak każda dobra opera, również i ta jest zbudowana z elementów umownych, które w takim samym stopniu są umowne co rzeczywiste. [...] Tak więc należy rozumieć, że wszystko, łącznie z pałacem, publicznością, artystami, wystawami, chórem, postaciami teatralnymi, performerami, aktorami, drzewami, rusałkami, a nawet kotem, są w równym stopniu zjawiskami rzeczywistymi co umownymi. W związku z tym nikt i nic nie może się czuć pewnie, bezpiecznie i ostatecznie. [...] Ze względu na powyższe Opera Pałacowa w sposób idealny miesza życie z umownością sztuki, tworząc zawiesinę w której nie wiadomo co jest czym...?

 

Opera Pałacowa jest dziełem totalnym, obejmującym zarówno różne gatunki sztuk, jak również całą przestrzeń założenia w Staniszowie. Do wzięcia w niej udziału zostali zaproszeni artyści, których domeną jest kpina, ironia i permanentny dystans do otaczającego ich świata, jak również ci, którzy z pełną powagą, głębią przeżycia starają się go opisać i przedstawić w dziele sztuki. Totalność Opery zasadza się więc również na biegunowości postaw biorących w niej udział artystów. Refleksja na temat historii ziem, które umownie nazywaliśmy przez lata ziemiami odzyskanymi (Jerzy Kosałka), fascynujący estetyzm i emocjonalizm klasycznych pejzaży (Roman Lipski) zderzą się z symbolami pop kultury, Instrukcją zabijania sztuki, postulatem jej koniecznej komercjalizacji (Łódź Kaliska) oraz surrealistyczną refleksją o dobrobycie (Łyżka Czyli Chilli). Zderzenie artystycznych postaw; odwrócenie porządków, powaga zmieszana z kpiną; chaos, z którego być może narodzi się nowy porządek... 

 

Elementami składowymi Opery Pałacowej będą:

 

-  Wystawa obrazów Romana Lipskiego pt. Pejzaż i coś tam po ludziach w Centrum Sztuki (budynek folwarczny)

-  Ekspozycja pt. Stefan Majonez oraz Instrukcja zabijania sztuki Łodzi Kaliskiej w Centrum Sztuki oraz w budynku SPA (spichlerz) - Marek Janiak, Andrzej Wielogórski, Andrzej Świetlik, Adam Rzepecki

-  Performance oraz wideo-art pt. Opera Mydlana Łyżki Czyli Chilli w budynku SPA - Waciak, Mendyk, Trzos

-  Ekspozycja obiektów z Kolekcji pałacowej Jerzego Kosałki w angielskim parku krajobrazowym oraz Domu Kawalera

-  Żywe obrazy, w tym żywe, tańczące rusałki oraz Cierpiący poeta romantyczny siedzący na sośnie, Wenus z Milo na kamieniu, Mona Liza, Siostry, Murzyn w nocy Łodzi Kaliskiej w angielskim parku krajobrazowym

-  Koncert Akademickiego Chóru Politechniki Wrocławskiej pod dyrekcją Małgorzaty Sapiechy - Muzioł w Sali Balowej Pałacu Staniszów

 

20 września (czwartek), godz. 19.30, założenie pałacowo - parkowe w Staniszowie

 

Wstęp wolny

 

 

 

Łódź Kaliska

 

Od samego początku działa w składzie: Marek Janiak, Andrzej Kwietniewski, Adam Rzepecki, Andrzej Świetlik i Makary (Andrzej Wielogórski). Powstała w 1979 roku jako formacja neowangardowa, mająca na celu badanie aspektu widzenia i rejestracji o charakterze fotomedialnym, przede wszystkim w zakresie fotografii, filmu eksperymentalnego i performance. W 1980 i 81 r. zmieniła swój program artystyczny na zdecydowanie bardziej dadaistyczno-surrealistyczny, w swym wyrazie happeningowy i anarchistyczny, atakując i ośmieszając polską formację neoawangardy oraz przedstawiając absurdalność życia w PRL-u.

 

W latach 1982 - ok.1988 grupa Łódź Kaliska była składnikiem formacji Kultury Zrzuty, której życie artystyczne koncentrowało się w niezależnych galeriach, z których najważniejszy był Strych. Kultura Zrzuta łączyła zanikające zainteresowania fotomedialne i konceptualne z dominującymi działaniami dadaistycznymi i skandalizującymi, często o charakterze pozaartystycznym, gdyż z założenia chciano połączyć, a w niektórych postulatach pozbyć się "bagażu sztuki". Atakowano i wyśmiewano socjalistyczne struktury "państwa wojny" oraz malarstwo "nowych dzikich" i patriotycznej "sztuki przy Kościele".

 

W 1989 r. grupa Łódź Kaliska zmieniła nazwę na Muzeum Łodzi Kaliskiej, w której postawa dadaistyczna "zmieszała się" z zainteresowaniem postmodernizmem, a wyznacznikiem stała się "fotografia inscenizowana" i filmy powstające na zasadzie pastiszownia słynnych dzieł malarskich i filmowych.

 

W realizacjach grupy tematyka religijna i społeczna dotycząca krytyki polskiej rzeczywistości występuje jako jeden z licznych tematów. Bardziej poważnie "atakowano" religijność i polskie pojęcie patriotyczności z pozycji artystów neoawngardowych w początku lat 80. Później tematyka miała charakter bardziej ludyczny i zabawowy, podobnie jak wiele innych tematów podejmowanych w aspekcie badania historii kultury jako śmiesznego "magazynu form", z którego można wybierać każdy element, ponieważ ulegał zatarciu, czy zapomnieniu podział na świat sacrum i profanum.

 

Wszystko, włącznie z samymi artystami i ich muzami (modelkami), stało elementem i przedmiotem niekończącej się zabawy o hedonistycznym przesłaniu. Od 2003 r artyści propagują kierunek New Pop, którego celem jest zatarcie granicy pomiędzy sztuką wysoką  i reklamą. W tym duchu powstały dwie realizacje, które zostaną zaprezentowane podczas Opery Pałacowej - Instrukcja zabijania sztuki oraz Stefan Majonez. Ponadto w angielskim parku krajobrazowym zobaczymy postmodernistyczne pastisze fotograficzne w formie ?Żywych obrazów?.

 

W opisie wykorzystano obszerne fragmenty hasła z XXX tomowej Encyklopedii  Powszechnej PWN autorstwa Krzysztofa Jureckiego.

Jerzy Kosałka

 

JERZY KOSAŁKA, artysta multimedialny, urodzony w  1955 roku w Będzinie. Dyplom z malarstwa uzyskał w roku 1981 na wrocławskiej PWSSP, gdzie był zatrudniony przez kilka lat jako asystent. Pracując na uczelni dołączył do redakcji wydawanego przez studentów "Magazynu Psychoaktywego LUXUS". Po stworzeniu grupy "Legendarny LUXUS" uczestniczył w większości jej wystąpień artystycznych. Od 1995 roku wystawia indywidualnie, biorąc też udział w licznych projektach zbiorowych. W swej działalności artystycznej używa różnych technologii i mediów, buduje obiekty, makiety, tworzy instalacje i realizacje w przestrzeni publicznej. Uprawia performens.

    

Przywiązany do idei sztuki site-specific, wystawia najchętniej we Wrocławiu, gdzie mieszka, nawiązując do lokalnych wydarzeń, historii i mitologii. Do problematyki ziem odzyskanych zalicza się prace analizujące meandry stosunków polsko-niemieckich. Należy do nich na przykład instalacja Nie wybaczymy (2008) będąca ironicznym komentarzem do pewnego światopoglądu historycznego (lansowanego przez prawe i sprawiedliwe opcje polityczne), który propaguje twardą, konfrontacyjną postawę wobec Niemców. Z kolei makieta Rekonstrukcja, to praca wpisująca się w gatunek historii alternatywnej - przedstawia bowiem niedawno powstały we Wrocławiu (na miejscu wysadzonego po wojnie przez Polaków pomnika Wilhelma II) - pomnik Bolesława Chrobrego, w momencie hipotetycznego powrotu Niemców. Natomiast prace Uwaga, U-boot i Rzeźba pływająco-homofobiczna (2007) obiekty pływające w fosie na terenie parku w okolicy placu Teatralnego łączyły ironicznie namysł nad historią Wrocławia z aktualnością: cruisingiem uprawianym przez gejów w tym rejonie.

     

Do większej realizacji przygotowanej specjalnie dla Berlina należy CosalCa Club (2008) - artystyczny klub, zaaranżowany na multikulturowym Kreuzbergu, w którym tańczące na rurze kuratorki wystawy nawiązywały ironicznie do klisz i stereotypów na temat polskiej emigracji zarobkowej, a witryna zapełniona tanimi podróbkami - bękartami coca-coli, do globalizacyjnego  modelowania zbiorowej wyobraźni przez wielkie koncerny. Wcześniejsza niemiecka realizacja Jerzego Kosałki Polska źółć (Polnische Galle) prezentowana w Dreźnie w 2006 roku, również konfrontowała narodowe polsko-niemieckie stereotypy.     

 

Prace polityczne artysty unikają deklaracji ideologicznych, wymykając się możliwościom instrumentalnego traktowania życia ludzkiego do tak zwanych wyższych celów.  Najsłynniejszym dziełem Jerzego Kosałki pozostaje wciąż Bitwa pod Kłobuckiem (1986), która trafiła już jako ilustracja do gimnazjalnych podręczników. Jerzy Kosałka jest laureatem II edycji konkursu im. Krystiany Robb-Narbutt (2008). Jego powrót do malarstwa w 2009 roku zauważono na pokonkursowej wystawie Bielska Jesień 2009,  przyznając mu cztery wyróżnienia.

 

Z niecierpliwością oczekujemy na prace, które artysta zaprezentuje podczas Opery Pałacowej, o których już dzisiaj wiemy, że będą site - specyfic i mieścić się w konwencji Kolekcji pałacowej. Z przyjemnością i pełnym zaufaniem damy się zaskoczyć...

 

 

Roman Lipski

 

Urodził się w 1969 roku w Nowym Dworze Gdańskim. Malarz - samouk, kierowca - mechanik, doświadczony obozem, socjalem i dorywczymi zajęciami polski emigrant, którego obrazy znajdują się dziś w najlepszych światowych kolekcjach sztuki współczesnej - należącej do Ericha Marxa kolekcji Hamburger Bahnhoff, zbiorach Volkera Schloendorfa, Birgit Ostermaier, Friedricha Moltke, Boston Museum of Fine Arts, Colby Museum w Waterville, Elgiz Museum w Istambule, Muzeum Narodowym w Szczecinie i wielu innych. Jego obrazy prezentowane są obok dzieł takich sław jak Hockney, Rusch, Lichtenstein. Malarstwo Romana Lipskiego przywraca dawno już porzuconą wiarę w możliwość istnienia artysty - geniusza, a oglądanie jego dzieł daje nie zapośredniczoną żadną teorią, bezpośrednią radość oglądu dzieł głęboko estetycznych, pełnych emocji, pięknych. Który ze współczesnych, uznanych artystów ma dzisiaj odwagę powiedzieć: Maluję to, co mnie porusza, często to, co mi się nie podoba, ale z miłością, bez ironii. Tę odwagę ma Roman Lipski. 

 

Malarstwa uczył się na kursach przy berlińskich domach kultury i w prywatnych szkołach malarstwa, największe znaczenie miała jednak współpraca z Maxem Neumannem w latach 2000 - 2005, którego do dzisiaj uważa za swojego mistrza. W wolnych chwilach Roman Lipski oglądał dzieła dawnych mistrzów: Rembrandta, Holbeina, Georgesa de La Toura, Rubensa. Około 2000 roku wspólnie z polskimi przyjaciółmi artystami i pisarzami: Leszkiem Oświęcimskim, Wojciechem Lopezem Stammem i Piotrem Mordelem założył Klub Nieudaczników Polskich, który szybko uczynił ze swojej siedziby przy Torstrasse jedną z prężniej działających berlińskich scen alternatywnych. Nie eksplorowanemu do tej pory talentowi literackiemu artysta dawał upust na łamach prasowego organu Nieudaczników - Kolana. Momentem zwrotnym w karierze Lipskiego stało się spotkanie z jednym z najpoważniejszych niemieckich kolekcjonerów sztuki współczesnej - Erichem Marxem. Ufundowane przez dr. Marxa stypendium dało artyście możliwość poświęcenia się wyłącznie malarstwu. Od czasu rozstania z rodziną mieszkam w pracowni. Mam ustaloną procedurę. Wstaję rano, idę do restauracji na śniadanie. A potem biorę się za malowanie. Jeżeli uda mi się w ten sposób przeżyć dzień, to jestem szczęśliwy, z wrodzoną sobie otwartością mówi w wywiadzie Anety Panek - Roman Lipski.

 

Podczas Opery Pałacowej Roman Lipski zaprezentuje nowe i stare obrazy pod wspólnym tytułem Pejzaż i coś tam po ludziach.

 

 

Łyżka Czyli Chilli


Artystyczno - filmowy ansambl powołany do życia w 1993 r. przez  Tomasza Waciaka Wójcika i Michała Mendyka, powiększony w 1998 r. o osobę Tomasza Trzosa. Zajmują się twórczością z pogranicza wideo i filmu offowego, w latach 1996-98 tworzyli dla TVP 2 kultowy program Oczywiście, obecnie współpracują przy Szkle kontaktowym dla TVN 24. Surrealistyczne poczucie humoru łączą z baczną obserwacją polskiej rzeczywistości, traktując swoje działania jako narzędzie do poprawy kondycji świata. "Filmy Łyżki udowadniają, że Sztuka nie musi być dziedziną hermetyczną, smętną czy nadętą, by przekazywać treści istotne z punktu widzenia egzystencji" - mówią o swojej działalności.

 

Grupa po raz pierwszy wystąpiła na Festiwalu WRO - Monitor Polski we Wrocławiu. W kolejnych latach prace Łyżki pokazywane były m.in. w Muzeum Narodowym w Poznaniu i w Warszawie, na Lubelskich Prezentacjach Sztuki Video, w Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie, na Europejskim Festiwalu Sztuki Performance i Nowych Mediów ART KONTAKT w Lublinie, podczas spotkań Present Akcje/wideo/performance w Toruniu czy w Galerii Art & Working w Hamburgu. Łyżka Czyli Chilli aktywnie współtworzyła warszawski festiwal Weź to Wyłącz, występowała również na łódzkim festiwalu Blow Up. Dla Canal+ zrealizowała cykl Sto sposobów jak zostać sławnym i bogatym. Na festiwalu Yachfilm została nagrodzona za klipy dla Mitch&Mitch i Olafa Deriglasoffa (Perełka).

Członkowie grupy wspópracowali z czasopismami Brum, Aktivist, Chichot i Plastik. Łyżka ma także w dorobku indywidualną wystawę w Galerii Zachęta pod tytułem: Obrazy obrazy i cykl wielkoformatowych fotografii słynnych polskich muzyków ujętych w cykl Polak potrafi, przodownicy czy celebryci, o której sami autorzy pisali: ... Wydaje się, że Polak potrafi tylko: krytykować, kłócić się, pieklić, zazdrościć, źle życzyć, bałaganić, kombinować, cwaniakować, czy kraść. A tymczasem Polak potrafi o wiele więcej, np. nie zgadzać się na totalnie ogłupiającą współczesną rzeczywistość. Bo w czasach intelektualnego paździerza są momenty, kiedy trzeba się odrobinę z niego otrząsnąć, zdystansować. Ośmieszyć mechanizm tworzenia pseudoautorytetów, życia ich życiem i bezgranicznej wiary w sztucznie wykreowany wizerunek.

 

Twórczość filmowa Łyżki doczekała się boxu DVD F*ck Off wydanego przez Kino Polska,  oraz DVD z okazji 10-lecia festiwalu WRO z wczesnymi pracami wideo-art. Działalność Łyżki została omówiona w książkach: ?Kino niezależne w Polsce 1989 - 2009. Historia mówiona Piotra Marcekiego oraz Ukryta Dekada. Zarys historii polskiej sztuki wideo w latach 1985-1995 Piotra Krajewskiego.

 

Podczas Opery Pałacowej artyści zaprezentują nad (i w ) basenem Sub Operę Mydlaną, o której sami mówią:

Sub Opera mydlana to projekcja myśli i pragnień przedstawicieli społeczeństwa hipokrytów i hedonistów. Miejscem przedstawienia jest kryty basen, symbol pozycji społecznej, w którym krezusi tego świata w dmuchanych fotelach toczą absurdalną batalię myślową nad zagrożeniami i bolączkami naszego świata. Choć tak naprawdę niewiele ich te problemy dotyczą. Projekcją ich myśli są obrazy wyświetlane nad nimi. Łyżka Czyli Chilli w swój charakterystyczny prześmiewczy i humorystyczny sposób prowokuje i skłania do refleksji. Czy świat, w którym przyszło nam żyć to nie przypadkiem opera mydlana"

 

Akademicki Chór Politechniki Wrocławskiej

 

Istnieje 41 lat. W swoim zróżnicowanym repertuarze a cappella wykonuje utwory kompozytorów polskich i zagranicznych, od muzyki dawnej po współczesną, wiele rodzajów, gatunków i stylów, łącznie z wielkimi formami wokalno-instrumentalnymi.

 

Koncertował na 4 kontynentach, w 33 państwach, odbywając podróże artystyczne m.in. w USA (1987, 1996, 1999), a także w Chińskiej Republice Ludowej (2001), oraz w blisko stu różnych miejscowościach w kraju. W swoim dorobku posiada nagrania telewizyjne i płytowe, ponad 50 wykonań dużych dzieł wokalno-instrumentalnych we współpracy ze znanymi dyrygentami oraz orkiestrami filharmonicznymi z różnych miast Polski. Jest laureatem kilkudziesięciu nagród, wyróżnień i medali na licznych festiwalach i konkursach muzycznych, zarówno krajowych, jak i zagranicznych; ostatnio wyróżniony we wrześniu ubiegłego roku na konkursie w Hiszpanii. Jest także laureatem wielu prestiżowych nagród za zasługi i osiągnięcia w propagowaniu kultury. Nieprzerwanie od 1974 roku, kiedy był jeszcze niewielkim zespołem śpiewaczym przy Wydziale Górniczym, corocznie organizuje we Wrocławiu Festiwal Barbórkowy Chórów Studenckich.

Bogaty dorobek artystyczny zespołu sytuuje go w czołówce polskich chórów akademickich, pozwalając uznać go za jedną z kulturalnych wizytówek Wrocławia.

 

Małgorzata Sapiecha-Muzioł


Jest absolwentką Akademii Muzycznej we Wrocławiu w klasie dyrygentury symfonicznej prof. Marka Pijarowskiego (1998) oraz Wydziału Wychowania Muzycznego tejże uczelni, który ukończyła z wyróżnieniem w roku 1993 studiując dyrygenturę w klasie prof. Zofii Urbanyi-Krasnodębskiej. Swoje umiejętności doskonaliła w ramach kursów mistrzowskich i seminariów m.in. Akademii Bachowskiej w Stuttgarcie pod kierunkiem prof. Helmutha Rillinga.Jest laureatką I Wyróżnienia II Ogólnopolskiego Przeglądu Młodych Dyrygentów im. Witolda Lutosławskiego w Białymstoku.

Jako dyrygent, współpracuje z wrocławskim Teatrem Muzycznym Capitol, a także orkiestrami Filharmonii Wrocławskiej, Sudeckiej i Dolnośląskiej, Orkiestrą Kameralną Wratislavia, Orkiestrą Kameralną Ricordanza, a także chórem Cantores Minores Wratislavienses. Od ponad 10 lat kieruje Akademickim Chórem Politechniki Wrocławskiej, a od  1992 roku Orkiestrą i Chórem Zespołu Szkół Muzycznych im. Stanisława Moniuszki w Wałbrzychu, z którymi to zespołami prowadzi aktywną działalność koncertową w kraju i za granicą. Pełni funkcję Dyrektora Artystycznego odbywającego się rokrocznie we Wrocławiu Festiwalu Barbórkowego Chórów Akademickich. W swoim dorobku posiada nagrania płytowe: Requiem W.A. Mozarta, Kolęda się niesie G. Pstrokońskiej-Nawratil oraz A cappella i Dzieciątko się narodziło z Akademickim Chórem Politechniki Wrocławskiej.